Yılmaz Sac Profil

GES Kazığı Kaç Metre Çakılır? Gömülme Derinliği, Çekme Testi ve Saha Uygulaması

Güncelleme:

Arazi tipi GES'lerde kazık, beton temel yerine zemine doğrudan çakılan çelik profildir. Gömülme derinliği; masanın maliyetini, kurulum hızını ve tesisin 25–30 yıllık tasarım ömrü boyunca yapısal güvenliğini birlikte belirler. Tüm sahalar için geçerli tek bir derinlik yoktur; derinlik zemin koşulları, tasarım yükleri ve sahada yapılan yükleme testleriyle belirlenir.

Özet: sabit açılı sistemlerde gömülme derinliği birçok sahada 1,2–2,5 m aralığındadır; düşük taşıma kapasiteli zeminlerde daha derine inilir, kayalık zeminlerde ön delme gerekir. Geoteknik tasarım EN 1997-1 (Eurocode 7) veya projenin tabi olduğu yerel yönetmelik çerçevesinde yapılır. Aşağıda derinliğin belirlenme sürecini adım adım ele alıyoruz.

Kazığa etkiyen yükler: çekme, yanal yük ve basınç

Çekme (uplift): Rüzgârın panelin arka yüzünde oluşturduğu emme, kazığı zeminden yukarı çekmeye çalışır. Hafif GES masalarında tasarımı çoğu zaman bu yük belirler; kazık boyunca gelişen yüzey sürtünmesiyle karşılanır.

Yanal yük ve moment: Rüzgârın yatay bileşeni kazık başında moment oluşturur; zemin kazığı yanal olarak tutar. Kazığın zemin üstündeki boyu arttıkça zemin seviyesindeki moment büyür.

Basınç: Masa ve modüllerin öz ağırlığı ile kar yükü kazığı aşağı iter; çoğu zeminde çekme ve yanal yüke göre daha az belirleyicidir.

Tasarım yükleri rüzgâr için EN 1991-1-4, kar için EN 1991-1-3 (veya ASCE 7) esas alınarak hesaplanır; dizi kenarı ve köşelerindeki yüksek rüzgâr basınçları nedeniyle kenar kazıkları iç kazıklardan daha yüksek çekme ve moment alır.

Adım 1 — Geoteknik etüt ve zemin bölgeleri

Saha genelinde sondaj ve araştırma çukurlarıyla zemin tabakaları, sıkılık (ör. SPT değerleri), taş ve blok içeriği, yeraltı suyu seviyesi ve zeminin korozif özellikleri (rezistivite, pH, klorür, sülfat) belirlenir. Farklı zemin bölgeleri haritalanır; her bölge için ayrı kazık derinliği gerekebilir. Korozif özellikler kaplama sınıfını da belirler — bkz. ZM kaplama rehberi.

Adım 2 — Test kazıkları ve yükleme testleri

Etüde göre seçilen temsili noktalara, üretimdeki kazıklarla aynı kesitte test kazıkları planlanan derinliklere çakılır. Kazığa hidrolik krikoyla kademeli yük uygulanır; kuvvet yük hücresiyle, yer değiştirme komparatör veya yer değiştirme ölçerlerle kaydedilir ve her test için yük–yer değiştirme eğrisi raporlanır. Test prosedürü projenin şartnamesinde tanımlanır; uluslararası projelerde sıklıkla ASTM D3689 (eksenel çekme), ASTM D3966 (yanal yük) ve ASTM D1143 (eksenel basınç) esas alınır. Tipik test programı üç yükleme durumunu kapsar:

Kazık yükleme testleri
TestUygulamaDeğerlendirme
Eksenel çekme (pull-out)Kazık kademeli olarak yukarı çekilirTasarım çekme kuvvetinde izin verilen yer değiştirme aşılmamalıdır
Yanal yükKazık başına yatay kuvvet uygulanırKazık başındaki yatay yer değiştirme ölçülür ve sınır değerle karşılaştırılır
BasınçGerekli görülen sahalarda düşey yükleme yapılırDüşey yer değiştirme ve kapasite doğrulanır

Kabul kriterlerini ve test sayısını projenin tasarımcısı belirler; sonuçlar statik hesaba geri beslenerek her zemin bölgesi için kazık derinliği ve kesiti kesinleştirilir. Y Solar projelerinde çekme testi sonuçları, statik rapor ve montaj çizimleriyle birlikte teslim dokümantasyonunun bir parçasıdır.

Adım 3 — Çakma, ret ve ön delme

Kazıklar hidrolik kazık çakma makineleriyle, çoğu zaman GPS yönlendirmesiyle çakılır. Sahada kontrol edilen başlıca toleranslar kazığın düşeyliği, başlık kotu ve sıra hizasıdır; bağlantılardaki ayar kanalları bu toleransları karşılayacak şekilde tasarlanır.

Kazık tasarım derinliğine ulaşmadan ilerlemeyi bırakırsa bu durum ret (refusal) olarak adlandırılır. Bu durumda kazık zorlanmamalıdır: ön delme yapılıp kazık açılan deliğe çakılabilir, zemin bölgesi yeniden değerlendirilebilir ya da kayalık bölgelerde vidalı kazık veya beton temel gibi alternatif temel çözümlerine geçilebilir. Sert zemine zorla çakılan ince cidarlı kazığın ucu hasar görebilir ve kaplaması zedelenir.

Kesit ve derinliğin birlikte optimizasyonu

Daha rijit bir kesit — daha büyük bir C kazık veya sigma kazık — yanal yük altında daha az deforme olur; daha derin çakma ise çekme kapasitesini artırır, ancak kazık boyunu ve tonajı büyütür. En ekonomik çözüm, test sonuçlarıyla kalibre edilmiş statik hesapta kesit ve derinliğin birlikte optimize edilmesiyle elde edilir; soğuk şekillendirilmiş kesitlerin tahkiki EN 1993-1-3'e göre yapılır.

Tracker direkleri, dönen tablanın dinamik rüzgâr yükleri nedeniyle çoğunlukla sabit sistem kazıklarından daha büyük kesitli ve daha derindir — bkz. W profil kazık.

Saha kontrol listesi

Kazık çakma işine başlamadan önce aşağıdaki maddelerin tamamlandığı doğrulanmalıdır.

KonuKontrol
Geoteknik etütEtüt raporu ve zemin bölgeleri haritası tamamlandı mı?
Yükleme testleriHer zemin bölgesi için çekme ve yanal yük testleri yapıldı, sonuçlar statik hesaba işlendi mi?
TasarımTasarım derinliği, kazık boyu ve kesit her bölge için belirlendi mi?
Ret prosedürüRet durumunda uygulanacak yöntem (ön delme, alternatif temel) tanımlandı mı?
ToleranslarÇakma toleransları ile bağlantı kanal boyları uyumlu mu?
Kaplama onarımıKaplama onarım yöntemi ve malzemesi sahada hazır mı?
#ges kazık#çekme testi#pull-out#solar

Projeniz için teklif alın

İhtiyacınızı bize iletin; teknik ekibimiz en kısa sürede ölçü, adet ve teslim şartlarına göre fiyat teklifi hazırlasın.