Azotlu Karışım Gazla Lazer Kesim: Oksijenle Farkı, Kenar Kalitesi ve 20 mm Sınırı

Kısa cevap: Yılmaz Sac Profil, 20 kW fiber lazerinde karbon çeliği 20 mm kalınlığa kadar azotlu karışım gazla (azot ağırlıklı, az oranda oksijen içeren karışım) ve 30 mm'ye kadar oksijenle keser. Karışım gazla kesilen kenarda oksitlenme en aza iner: oksijen kesiminin bıraktığı belirgin oksit tabakası oluşmadığı için astar, boya, toz boya ve sıcak daldırma galvanizde kesim kenarlarında çok daha stabil sonuç alınır. 30 mm'nin üzerindeki plakalar plazma veya oksi-yakıt (oksijen) kesimle işlenir.

Karbon çelikte azotlu kesim, oksijenle kesime göre çok daha yüksek lazer gücü gerektirir; bu yüzden pek çok tesiste ince ve orta kalınlıklarla sınırlı kalır ve kalın sac oksijenle kesilir. Bu yazıda karışım gazın ne olduğunu, kesim kenarını nasıl değiştirdiğini, neden yüksek güç istediğini, boya ve galvaniz öncesinde kenarın neden önemli olduğunu ve hangi işte hangi gazın seçilmesi gerektiğini anlatıyoruz.

Fiber lazer kesimde ışın malzemeyi dar bir bölgede eritir; nozuldan çıkan yardımcı gaz eriyiği kesim yarığından dışarı atar. Gazın cinsi, kesimin fiziğini ve kenarın kimyasını belirler. Oksijen demirle tepkimeye girerek kesime ek enerji verir; azot ise tepkimeye girmez, yalnızca eriyiği yüksek basınçla uzaklaştırır.

Azotlu karışım gaz (sektördeki adıyla mix gas), azot ağırlıklı ve az oranda oksijen içeren bir yardımcı gazdır. Kesim büyük ölçüde azotla, yani ergitme kesimi olarak gerçekleşir; küçük oksijen payı kesimi hızlandırır. Sonuç, oksijen kesimine göre belirgin biçimde daha az oksitlenmiş, temiz bir kesim yüzeyidir. Tesisimizde karbon çelik 20 mm'ye kadar bu karışımla kesilir; paslanmaz çelik ve alüminyum ise kenar kalitesi ve korozyon dayanımı için azotla kesilir.

Oksijenle kesimde demirin yanması kesime enerji katar; bu sayede kalın karbon çelik görece düşük güçle kesilebilir. Bedeli, kesim yüzeyinde kalan belirgin oksit tabakasıdır. Bu tabaka boya, toz boya veya galvaniz öncesinde, bazı kaynak uygulamalarında da kaynaktan önce temizlenmesi gerekebilen ayrı bir yüzeydir.

Azotlu karışım gazla kesimde oksitlenme en aza iner. Kesim yüzeyleri daha temiz; köşeler, küçük delikler ve ince detaylar daha keskin ve ölçüye sadık çıkar. Aşağıdaki tablo üç gazı karbon çelik, paslanmaz ve alüminyum için yan yana gösteriyor; kalınlık değerleri tesisimizdeki 20 kW fiber lazere aittir.

Oksijenle kesimde kesim enerjisinin önemli bir bölümünü demir-oksijen tepkimesi sağlar. Azot ağırlıklı kesimde bu katkı büyük ölçüde ortadan kalkar; malzemeyi eritecek enerjinin neredeyse tamamı lazer ışınından gelmek zorundadır. Kalınlık arttıkça birim kesim boyunda eritilip dışarı atılması gereken metal hacmi büyür, bu nedenle gereken güç kalınlıkla hızla yükselir.

Bu yüzden pek çok tesiste karbon çelikte azotlu kesim ince ve orta kalınlıklarla sınırlı kalır. 20 kW fiber lazerimizle karışım gazla 20 mm'ye kadar çıkıyoruz; 20–30 mm arasındaki karbon çelik oksijenle, 30 mm'nin üzerindeki plakalar plazma ve oksijen kesim hatlarımızda kesilir. Yüksek güç ayrıca ince ve orta kalınlıkta kesim hızını artırır; makine süresi parça maliyetine doğrudan yansıdığından bu, seri işlerde birim maliyeti düşürür.

Kaplama, uygulandığı yüzeye tutunur. Oksijenle kesilmiş bir kenarda bu yüzey çeliğin kendisi değil, kesim sırasında oluşan oksit tabakasıdır. Bu nedenle oksijenle kesilmiş kenarlar boya ve kaplama öncesinde çoğu zaman taşlama veya kumlamayla temizlenir; parça sayısı ve kesim boyu arttıkça bu kenar hazırlığı imalatta ayrı bir maliyet ve süre kalemine dönüşür.

Azotlu karışım gazla kesilen kenarda kalın bir oksit tabakası oluşmaz. Astarlama, boyama, toz boya, kaplama ve sıcak daldırma galvaniz gibi sonraki işlemlerde kesim kenarlarında çok daha stabil sonuç alınır ve kenara özel temizlik ihtiyacı azalır. Gerekli yüzey hazırlığını yine boya veya kaplama sisteminin şartnamesi belirler; kenar beklentinizi teklif talebinde belirtirseniz kesim gazını buna göre seçeriz.

Gaz seçimi kalınlığa, parçanın kesimden sonra göreceği işleme ve maliyet önceliğine bağlıdır. Aşağıdaki tablo tipik durumları özetliyor; aynı siparişteki farklı parçalar farklı gazla kesilebilir.

Teklif talebinde gazı belirtmeniz gerekmez; parçanın kesimden sonra ne olacağını yazmanız yeterlidir: boyanacak mı, galvanize mi gidecek, kaynaklanacak mı, görünür bir yüzeyde mi kullanılacak? Kenar beklentisi net olduğunda doğru gaz seçilir ve gereksiz maliyetten kaçınılır. Fiyatı etkileyen kalemleri lazer kesim fiyatı nasıl belirlenir yazısında ayrıntılı ele aldık.

Lazerle kesilen parçalar aynı tesiste 1.000 tonluk abkant preste bükülür: tek parça, ek yeri olmadan bükebildiğimiz en uzun parça 8 metre, en kalın plaka 25 mm'dir. Bunlar ayrı üst sınırlardır; kalın plakada bükülebilecek boy kalınlığa ve malzemeye göre teklifte netleşir. Kutu profil ve borular ayrı boru-profil lazer ünitesinde kesilir; gerektiğinde kaynak ve montaj da aynı tesiste yapılır. Lazer kesimde ±0,1 mm hassasiyetle çalışıyoruz.

Parçalar Türkiye geneline ve Avrupa, Orta Doğu ve Kuzey Amerika'ya tır veya konteynerle sevk edilir. EN 10204 3.1 malzeme sertifikası ve menşe belgesi talep üzerine verilir; teslim şekli (EXW, FOB veya CIF) teklifte netleşir. Kapasite ayrıntıları fiber lazer kesim ve fason lazer kesim sayfalarındadır.

Çizim (DXF veya DWG tercih edilir; PDF teknik resim veya ölçülü kroki de olur), malzeme ve kalınlık (örneğin S235JR 12 mm), adet ve varsa yıllık ihtiyaç, kenar beklentisi (boyanacak, toz boyanacak, galvanizlenecek, kaynaklanacak veya görünür yüzeyde kullanılacak; gerekiyorsa EN ISO 9013 kalite sınıfı), ek işlemler (büküm, kaynak, montaj) ve teslim yeri.

Dosyalarınızı teklif formu üzerinden veya bilgi@yilmazsac.com.tr adresine gönderebilirsiniz; kesim gazı, fiyat ve terminle döneriz.